สถาบันศิลปกร กรมศิลปากร ส่วนช่างสิบหมู่ งานช่างมุก เป็นงานประณีตศิลป์ชั้นเยี่ยมแขนงหนึ่งที่มีปรากฏการสร้างสรรค์งานแขนงนี้เพียงไม่กี่ประเทศในโลก ที่มีชื่อเสียงมากก็เป็นประเทศแถบเอเชียได้แก่ประเทศจีน , เวียดนาม , ญี่ปุ่น และไทย ซึ่งมีวิธีการสร้างงานที่แตกต่างกันบ้างในขั้นตอนขบวนการผลิตของแต่ละประเทศและไม่สามารถทราบได้ว่าประเทศใดเป็นต้นแบบการสร้างงานแขนงนี้เป็นครั้งแรกของโลก สำหรับประวัติความเป็นมาของงานช่างมุกในประเทศไทยมีเช่นไรต้องศึกษาจากชิ้นผลงานที่เก่าแก่ที่สุดได้แก่บานประตูประดับมุกสมัยอยุธยาในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร ซึ่งสร้างสรรค์ขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยาสมัยของสมเด็จพระเจ้าบรมโกศ การสร้างสรรค์งานประเภทนี้มักนิยมสร้างเพื่อสนองต่อสถาบันพระพุทธศาสนาและพระมหากษัตริย์เพราะถือว่าเป็นงานปราณีตศิลป์อันล้ำค่าต้องใช้งบประมาณสูงและฝีมือช่างชั้นยอด ตัวอย่างชิ้นผลงานเช่น บานประตูและบานหน้าต่างประดับมุกของพระอุโบสถ,วิหาร,ปราสาท,พระราชวังเป็นต้น อีกทั้งเครื่องใช้ของพระภิกษุสงฆ์,องค์พระมหากษัตริย์และขุนนางเชื้อพระวงศ์ผู้สูงศักดิ์ ตัวอย่างชิ้นผลงานเช่น พาน,ตะลุ่ม,พานแว่นฟ้า,หีบ,กล่องและตู้พระธรรมเป็นต้น วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในงานช่างมุกไทย – เปลือกหอย จะต้องเป็นเปลือกหอยชนิดที่มีไฟคือมีการสะท้อนแสงออกเป็นสีรุ้งแวววาว เช่น หอยอูด(หอยมุกไฟ) , หอยนมสาว , หอยเป๋าฮื้อและหอยมุกจานเป็นต้น ซึ่งล้วนแต่เป็นหอยได้จากทะเล และมีหอยน้ำจืดบางชนิดเท่านั้นที่สามารถนำมาใช้งานได้ได้แก่หอยกาบ – ยางรัก และ สมุก(ถ่านจากกะลามะพร้าวบดละเอียด) ผสมกันเรียกรักสมุกใช้ทำพื้น,ประดับลายและถมพื้น – หุ่น คือชิ้นงานที่จะประดับมุก โดยมากสร้างขึ้นจากไม้หรือหวายโดยการสานขึ้นหุ่นหรือขึ้นรูปด้วยขบวนการช่างไม้ – โครงเลื่อยฉลุของช่างทอง,ใบเลื่อยฉลุไม้,ตะไบ,คีมปากจิ้งจก,ปากคีบ.กระดาษทรายและกาว – มอเตอร์หินเจียร,เครื่องขัดไฟฟ้า ขั้นตอนการปฏิบัติงานช่างมุก 1. ขั้นเตรียมวัสดุอุปกรณ์ ได้แก่ การเตรียมเปลือกหอย • การเตรียมเปลือกหอยคือการนำเปลือกหอยมาขัดเจียรเพื่อไล่หินปูนที่เกาะผิวนอกออกให้หมดให้ถึงชั้นที่ใช้งาน • แล้วทำการตัดแบ่งชิ้นมุกให้มีขนาดเหมาะสมแก่การใช้งาน • [...]
ต้นรัก กับรักแท้ การศึกษายางรักใหญ่ เพื่ออนุรักษ์ภูมิปัญญาไทย เรื่องงานยางรักของไทย ซึ่งปัจจุบันกำลังจะสูญหายไป เนื่องจากงานลงรักปิดทองมีความเกี่ยวข้อง และมีความสำคัญต่องานช่างฝีมือของไทยโดยตรง โดยเฉพาะงานช่างประดับมุข งานช่างหัวโขน งานช่างเขียน และเครื่องเขิน จากการศึกษาวิจัยยางรักในหลายประเทศ พบว่า ยางรักในประเทศไทยมีประสิทธิภาพในการนำมาใช้ในงานช่างฝีมือมากที่สุด ซึ่งพบมากในจังหวัดเชียงใหม่ แต่ขณะนี้มีการปลูกน้อยลง จะเกือบจะสูญพันธุ์ไปแล้ว อีกทั้งขณะนี้คนไทยได้นำเข้าวัสดุทางเคมี จากต่างประเทศ มาใช้แทนยางรักแล้ว จึงทำให้คนเห็นความสำคัญของยางรักน้อยลง หรือบางคนแทบจะไม่รู้จักยางรักเลย ดังนั้น กรมศิลปากรจะร่วมมือกับกรมป่าไม้ พัฒนาสายพันธุ์ต้นรักใหญ่ให้มีคุณภาพ เพื่อที่จะนำผลผลิตส่งออกต่างประเทศได้ แทนการนำเข้าจากต่างประเทศ รวมทั้งจะกระตุ้น และรณรงค์ให้คนไทยหันมาปลูกต้นรักใหญ่ให้มากขึ้น ต้นรัก เป็นไม้ยืนต้นอยู่ในวงศ์ไม้มะม่วง (Anacardiaceae) เป็นคนละชนิดกับต้นรัก Calotropis gigantean linn ซึ่งเป็นไม้พุ่มอยู่ในวงศ์ Asclepiadaceae ออกดอกเป็นช่อกลีบดอกสีม่วงหรือขาว ระยางรูปมงกุฎ นำมาใช้ร้อยพวงมาลัย ต้นรักหรือต้นไม้ในวงศ์มะม่วงมีอยู่ ๒ สกุล ที่ใช้เจาะเก็บยางรัก คือ สกุล Rhus และสกุลไม้รักใหญ่ (Melanorrhoea) ต้นรักในสกุลไม้รักใหญ่ มีอยู่ด้วยกัน ๔ ชนิด [...]
ทองคำเปลว เผยให้เห็น ศิลปการทำทองของช่างทำทองโบราณ ที่มีความรู้อันยาวนานกว่า 100 ปี ทองคำเปลว ต้องใช้ทองคำ 99 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งจะสามารถตีแผ่ขยายออกไปได้ ขั้นตอนการทำทองคำเปลว รอนทอง คือตัดแผ่นให้ได้ กว้างและยาว 1 ซม. นำทองที่ตัดแล้วมาใส่กุบ แล้วนำมาซ้อนกันประมาณ 720 ชั้น แล้วนำมาตีโดยช่างตีทอง โดยใช้ ค้อนทองเหลือง และกบหนังวัวซึ่งจะบรรจุทองอยู่ข้างในเพื่อไม่ให้ทองเคลื่อนตัว ตีประมาณ 8 ชั่วโมง แล้วนำทองที่ตีได้นำมาจัดให้ได้สี่เหลี่ยมโดยใช้ไม้ไผ่ตัดทอง เรียกว่า "ไม้เลี๊ยะ" Click To Play
ช่างสิบหมู่ ช่างหลวง ช่างเขียน ในบรรดาช่างทั้งปวง ที่รวมกันเป็นช่างสิบหมู่นั้น ช่างเขียนจัดว่าเป็นตวามสำคัญเป็นพิเศษ เพราะงานของช่างเขียนเป็นแม่บทของงานทุกประเภท ช่างเขียนจะต้องฝึกฝนฝีมืออย่างหนัก นับแต่เริ่มหัดเขียนลายเบื้องต้น ที่เรียกว่า การกระทบเส้น จนถึงเขียนเป็นเส้นหนัก เรียกว่า คดให้ได้วง ตรงให้ได้เส้น เมื่อเขียนตล่องมือแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือ ฝึกการเขียน ภาพพื้นฐานได้แก่ ภาพกนก เป็นลายที่มีแบบฉบับเฉพาะ ประกอบไปด้วยส่วนต่างๆ เป็นต้นแบบให้ช่างเขียนนำไปผูกลายได้ไม่สิ้นสุด ภาพนารี คือภาพผู้หญิง รวมถึงภาพพระ เทวดา นางฟ้า และภาพ ไพร่พล ชาวบ้าน ที่เรียกว่า ภาพกาพย์ ซึ่งต้องฝึกเขียนภาพผู้หญิงก่อน เป็นพื้นฐานก่อน จึงเขียนภาพบุคคลต่างๆ ต่อไปได้โดยง่าย ภาพกระบี่ มิได้หมายถึง เฉพาะวานร หรือ ลิง แต่รวมถึง อมนุษย์ ทั้ง อสูรพงศ์ วานรพงษ์ ซึ่งต้องจดจำลักษณะประจำภาพให้แม่นยำ ภาพคช คือภาพช้าง ซึ่งรวมเรียกสัตว์อื่นๆ ทั้งที่มีอยู่จริงตามธรรมชาติ และในจิตนาการ ถือกันว่า หากเขียนรูปช้างได้คล่องแคล่วแล้ว [...]
ช่างสิบหมู่ – ช่างหลวง ข่างปั้น source : Modern nineTV ช่างปั้น คือ ช่างที่มีฝีมือในการที่จะนำวัสดุมาสร้างสรรค์ ให้เป็นรูปทรงให้มีคุณสมบัติพร้อมทั้งความงาม คุณค่าทางศิลป และจิตใจ ช่างสิบหมู่ – ช่างปั้น การปั้นมีหลายประเภท ได้แก่ งานปั้นดินดิบ ใช้ดินเหนียว จากแหล่งธรรมชาติ มาเสริมความแข็งแรงด้วยวัสดุต่างๆ ได้แก่กระดาษฟาง กระดาษข่อย ช่างสิบหมู่ – ช่างปั้น ส่วนการปั้นดินเผา ใช้ทรายละเอียด เป็นส่วนผสม ช่างสิบหมู่ – ช่างปั้น เมื่องานปั้นดิน เสร้จสิ้นสมบูรณ์ หากให้มีสีสรร สวยงาม ก้เขียนระบายสี ที่พื้นผิว เช่นรูป ตุ๊กตาชาววัง ช่างสิบหมู่ – ช่างปั้น หรือหากนำไปเผาให้สุก ก้จะได้สีสรร ตามธรรมชาติ ของเนื้อดิน เช่น พระพิมพ์ กระเบื้องมุงหลังคา [...]
ช่างสิบหมู่ ช่างสลัก (แกะสลักไม้) ช่างแกะ เป็นการทำงานของช่างแกะรูปลายทั้งไม้ โลหะ และหิน ซึ่งวิธีการทำงานแกะวัสดุแต่ละชนิดจะมีการเขียนแม่ลายที่ต้องแกะเป็นพื้นอยู่ อุปกรณ์ที่ใช้สำหรับงานช่างแกะเป็นหลักก็คือสิ่ว แต่หากเป็นการโกลนรูปขนาด ใหญ่ก็อาจใช้ขวานหรือผึ่งขึ้นโกลนลายเสียก่อน แต่สิ่งสำคัญของการแกะลายคือทรงทั้งหมดที่ต้องทำให้ได้โกลนที่ถูกส่วนก่อน หากทำไม่ได้ส่วน แม้จะแกะลายละเอียดยิบเพียงใดก็ไม่งามตานัก More info ช่างศิลป์ไทย งานแกะที่เราคุ้นตากันส่วนมากเป็นงานไม้ และโดยเฉพาะอย่างยิ่งองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมพวกหน้าบัน บานประตู หน้าต่าง ส่วนงานโลหะนั้นมักเป็นเครื่องประดับหรือของใช้ที่มีการทำลวดลายประดับที่ ช่วยขับ ให้เกิดความแวววาว เช่น กำไล แหวน เครื่องถม หรือเครื่องคร่ำ และสำหรับงานแกะหินนั้นมักเรียกกัน ว่างานจำหลักหิน นอกนั้นอาจมีงานแกะสลักงาช้าง หรือวัสดุอื่น ๆ อีกบ้าง แต่จะไม่มากเท่าวัสดุทั้งสาม อย่างข้างต้น ช่างสิบหมู่ งานแกะสลักไม้ – สิ่วหน้าต่างๆ ช่างสลัก ช่างประเภทหนึ่งใน ช่างสิบหมู่ (ช่างแกะสลัก) มีฝีมือความชำนาญในการใช้สิ่วหน้าต่างๆ สลักลวดลาย รูปภาพที่ละเอียดสวยงาม แกะสลักไม้ แกะสลักไม้ ได้ชื่อตามลักษณะงานศิลปที่สร้างสรรค์นี้ว่า ช่างสลัก (ช่างแกะสลัก) ผลงานของช่างสลัก [...]
ช่างหลวง ช่างสิบหมู่ source: modernnine TV คำว่า ช่างสิบหมู่ เลียนมาจาก ช่างสิปปะ ในภาษาบาลี และ ช่างศิลปะ ในภาษา สันสกฤต หมายถึงฝีมือในทางการช่าง ต่อมาคนไทยออกเสียงสั้น เป็นช่างศิลป์บ้าง ช่างสิป บ้าง คำว่า สิป เขียนเป็นสิบ แล้วเติมหมู่ต่อท้าย กลายเป็น ช่างสิบหมู่ แล้วเลยเข้าใจว่า มีช่างสังกัดเพียง 10 ประเภท ซึ่งความจริงมีมากกว่านั้น อยุธยา สมัยอยุธยา ซึ่งมีความเจริญรุ่งเรืองเป็นราชธานีอยู่นานถึง 417 ปี อาคารสถาน ทั้งฝ่ายอาณาจักร แลัศาสนาจักร ในความสวยงามตระการตา ดังที่มีหลักฐาน พรรณาในเอกสารต่างๆ รวมทั้งซากโบราณสถาน และศิลปวัตถุ ที่คงเหลือเป็นประจักษ์อยู่ ช่างผู้สร้างสรรค์งานอันวิจิตรงดงามของบ้านเมืองครั้งนั้น ปรากฎทำเนียบนามอยู่ในพระอัยการนาทหารหัวเมือง มีนามบรรดาศักดิ์ สะท้อนความสันทัด จัดเจน ในงานช่างแต่ละหมู่ ทำเนียบนาม ช่างสิบหมู่ หลังจากเสียกรุงศรีอยุธยา ในพุทธศักราศ 2310 [...]
ข้อมูลจาก การท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย, สถาบันศิลปกรรม กรมศิลปากร กรมช่างสิบหมู่ หรือเรียกสั้นๆว่า ช่างสิบหมู่ เป็นส่วนราชการที่มีหน้าที่ และภาระโดยตรงในการสร้างสรรค์งานศิลปกรรมประเภทต่างๆ อาทิ ประเภทวิจิตรศิลป มัณฑนศิลป ประณีตศิลป เป็นต้น เพื่อบริการแก่ราชการในส่วนพระองค์สมเด็จพระมหากษัตริย์ เช่น การสร้างเครื่องราชูปโภค พระราชพาหนะ พระราชมณเฑียรสถาน สำหรับสมเด็จพระมหากษัตริย์ และพระราชวงศ์ รวมทั้งปูชนียสถาน ปูชนียวัตถุ ศาสนสถาน และสังฆภัณฑ์ โดยที่งานช่างสิบหมู่เป็นมรดกทางศิลปวัฒนธรรมของชาติ “ช่างสิบหมู่” ตามพจนานุกรมศัพท์ศิลปกรรม ฉบับราชบัณฑิตย สถาน อธิบายคำนี้ว่า คือชื่อช่างหลวง ซึ่ง สมเด็จพระบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัติวงศ์ ทรงมีลายพระหัตถ์ประทาน พระยาอนุมานราชธน ลงวันที่ 31 ส.ค. 2479 ในหนังสือบันทึกเรื่องราวความรู้ต่าง ๆ ว่า…ช่างสิบหมู่เป็นแต่ชื่อกรมที่รวบรวมช่างได้มี 10 หมู่ด้วยกัน ไม่ใช่ช่างในบ้านเมืองมีแต่สิบอย่างเท่านั้น แต่ที่เรียกว่าช่างสิบหมู่ก็เพื่อต้องการรวบรวมช่างที่เป็นส่วน สำคัญไว้ก่อนเพียง 10 หมู่ แล้วภายหลังคิดเพิ่มเติมหรือแยกแขนงออกไปอีกตามลักษณะของงาน [...]
สยามไม้แกะสลัก : 
Rating 4.5
for Promote Knowledge Societies Thai woodcarving by siam woodcarving in Thailand : สยามไม้แกะสลัก รับงานไม้แกะสลัก งานฉลุลายไม้ แกะสลักไม้สัก ตามแบบ จากช่างแกะสลักไม้ ฝีมือปราณีต
Contact Us
Furniture & Décor Gift & Wish list
Recent Comments