พาชมงานแกะสลัก

source: www.thaicarpenter.com

ช่างแกะสลักไม้ นับเป็นช่างฝีมือแขนงหนึ่ง ไม่สามารถใช้เครื่องมือกลใดๆมาช่วยผ่อนแรงได้เลยแม้แต่ชิ้นเดียว ทุกอย่างเกิดจากการใช้ฝีมือและแรงกายล้วนๆ วันนี้ทีมงานได้ไปดูงานแกะสลักของช่างจากภาคเหนือ ที่รวมกลุ่มกันลงมาประกอบอาชีพแกะสลัก พวกเขาเล่าให้เราฟังว่า ก่อนหน้านั้นเร่ร่อนไปหลายที่แต่ก็ประสบปัญหาการตลาด จนมาจบลงที่นี่ เป็นบริษัทที่รับแกะสลักที่ส่งออกไปยังต่างประเทศ เปิดให้คณะท่องเที่ยวสามารถเข้าชมผลงาน และดูการแกะสลักได้ เขารู้สึกว่ามั่นคงกว่า แม้จะได้ค่าแรงเป็นรายวัน แต่ก็มีงานไม่ขาดมือ ค่าแรงก็ขึ้นอยู่กับฝีมือและประสบการณ์

สิ่วที่นำมาให้ทีมงานดูว่ามีกี่ขนาด และนั่นก็เพียงพอที่จะบอกว่างานแกะสลักมีเครื่องมือที่จะต้องเลือกใช้ให้ เป็นด้วยเช่นกัน ส่วนที่เห็นในภาพถัดมาก็เป็นค้อนไม้ และค้อนเหล็ก ที่จะเลือกใช้ในขั้นตอนการแกะว่าจะหยาบละเอียดอย่างไร

ส่วนใหญ่ไม้ที่นำมาทำการแกะสลักจะเป็นไม้สัก ด้วยคุณสมบัติที่ไม่แข็งเกินไป เนื้อละเอียด เหนียว และเป็นที่รู้ๆกันว่าปลวกไม่กิน และมักจะเป็นไม้ชิ้นเดียวกันทั้งแผ่น ทำให้สนนราคาเป็นได้ถึง7หลักเลยทีเดียว กอปรกับการใช้จินตนาการและประสบการณ์ที่จะใส่ลงไปในไม้แผ่นนั้นได้อย่างลง ตัว ตั้งแต่สิ่วกระทบลงบนแผ่นไม้ครั้งแรกจนถึงครั้งสุดท้าย ดูแล้วเชื่อเหลือเกินจะต้องมีการวางแผนเอาไว้อย่างละเอียดถี่ถ้วนแล้วก่อนจะ ลงมือว่างานที่ได้จะออกมาแบบไหนสังเกตได้จากรูปช้างที่ต่อกันทั้งโขลงได้ อย่างลงตัว

ก่อน การแกะช่างบอกว่าเราจะต้องมีภาพที่เป็นลายเส้นก่อน พร้อมกับสาธิตการจับสิ่ว และแกะให้ทีมงานดู พอได้ดูแล้วต้องขอบอกเลยครับว่าทักษะการแกะขั้นเทพเลยครับ เร็วมากการใช้สิ่วครบทุกอันที่วางอยู่ตรงหน้า การลงน้ำหนักค้อนมีหนักมีเบาตามความรูปที่ได้ลงเป็นลายเส้นเป็น2มิติและ จาก2มิติเป็น3มิติได้จากการใช้ทักษะและจินตนาการ

ความละเอียดอ่อนที่ได้เห็นในภาพต้องใช้สิ่วที่มีความคมมาก โดยเฉพาะแนวที่อยู่ในลักษณะขวางไม้ จะทำให้หักง่าย ซึ่งก็มีอยู่ให้เห็น ก็ใชกาวร้อน เป็นตัวยึดประสานเอาไว้

นี่เป็นงานที่ลูกค้าสั่งมาจากต่างประเทศ เป็นไม้สักที่มีขนาดความกว้างประมาณเกือบๆเมตร ยาวกว่า6ศอก เห็นจะได้ (ราวๆ3เมตร) เราถามช่างที่กำลังแกะงานนี้อยู่ว่าแกะมานานเท่าไรแล้ว ช่างบอกว่า "ก็นานแล้ว นานแค่ไหนก็ลองคิดดู ถ้าเป็นผู้หญิงเริ่มตั้งแต่ตั้งท้อง ตอนนี้ก็คลอดแล้วละครับ" ก็คงจะเกือบๆปีแล้วครับ

ภูมิปัญญาสาขาอุตสาหกรรม และหัตกรรม จังหวัดสุโขทัย

งานแกะสลักไม้สัก เป็นงานฝีมือของชาวบ้าน ช่างแกะสลัก จากจังหวัดสุโขทัยที่เกิดจากการเห็นคุณค่าของสิ่งที่มีอยู่ใกล้ตัว สิ่งนั้นคือ เศษไม้ที่โรงงานทำ เฟอร์นิเจอร์ไม้ ได้ทิ้งไว้ แต่ชาวบ้านนำกลับมาใช้ให้เกิดประโยชน์อีกครั้ง ด้วยการใช้ภูมิปัญญาชาวบ้านแกะสลักเศษไม้ให้เป็นรูปแบบต่าง ๆตามต้องการ แล้วนำมาสร้างรายได้เพิ่มขึ้น งานแกะสลักไม้สัก เป็นงานฝีมือของชาวบ้านในตำบลเมืองเก่า อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย เป็นงานที่ต่างจาก งานแกะสลักไม้ จากจังหวัดเชียงใหม่โดยมีรูปแบบไม่ซ้ำกันเป็นเอกลักษณ์ที่ต่างกัน รูปแบบที่นำมา แกะสลักส่วนใหญ่เป็นองค์พระพุทธรูป และตัวสัตว์ อาทิ เช่น นกคุ้ม นกยูง นกเงือก ปลาปักเป้า ปลากัด แมว เป็ด กบ ฯลฯ งานฝีมือเหล่านี้ล้วนเป็นเอกลักษณ์ หรือของดีประจำจังหวัดสุโขทัยเช่น "นกคุ้ม" เป็นนกที่มีชื่อไพเราะเรียกว่า คุ้มเงินคุ้มทอง บางคนซื้อแล้วนำไปปลุกเสก เอาตั้งไว้บูชาเพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ผู้เป็นเจ้าของ ส่วนมากจะขายได้เฉพาะคนไทยที่เข้าใจความหมายของคำว่านกคุ้ม ลูกค้าบางคนที่เชื่อถือเรื่องดวงชะตาก็นิยมซื้อตัวสัตว์ที่เข้ากับวันเดือนปีเกิดของตนเอง     
   สำหรับลูกค้าที่เป็นชาวต่างประเทศจากทวีปยุโรปและอเมริกา จะนิยมซื้อองค์พระพุทธรูปสมัยสุโขทัยที่ยังคงอนุรักษ์ความงดงามอยู่เช่นเดิม ส่วนลูกค้าที่เป็นชาวเอเชียจะชื่นชอบตัวสัตว์ เช่น แมว นก และปลา โดยเฉพาะปลากัด เป็นไม้สักชิ้นเดียว แกะให้เป็นตัวโดยไม่มีการต่อเติมส่วนประกอบของปลา บางครั้งก็มีรูปแบบพิเศษที่ลูกค้ากำหนด เช่น รถตุ๊กตุ๊ก เรือพื้นบ้าน กรอบรูปลวดลายโบราณเก่าแก่ สมัยสุโขทัย 
   ไม้สัก เป็นไม้ที่เก่าแก่มีคุณค่าแก่การสะสม เมื่อนำมา แกะสลัก เป็นรูปลักษณ์ที่งดงามเห็นลายไม้ชัดเจน ถ้าไม่ต้องการลงสีเพียงแต่ลงแวกซ์ให้เงางามก็เป็นเสน่ห์และเอกลักษณ์ที่ดึงดูดใจลูกค้าได้เป็นอย่างดี

คัดลอกจาก สารสนเทศ จังหวัดสุโขทัย มหาวิทยาลัยรามคำแหง

ช่างแกะ เป็นการทำงานของช่างแกะรูปลายทั้งไม้ โลหะ และหิน ซึ่งวิธีการทำงานแกะวัสดุแต่ละชนิดจะมีการเขียนแม่ลายที่ต้องแกะเป็นพื้นอยู่ อุปกรณ์ที่ใช้สำหรับงานช่างแกะเป็นหลักก็คือสิ่ว แต่หากเป็นการโกลนรูปขนาด ใหญ่ก็อาจใช้ขวานหรือผึ่งขึ้นโกลนลายเสียก่อน แต่สิ่งสำคัญของการแกะลายคือทรงทั้งหมดที่ต้องทำให้ได้โกลนที่ถูกส่วนก่อน หากทำไม่ได้ส่วน แม้จะแกะลายละเอียดยิบเพียงใดก็ไม่งามตานัก

More info ช่างศิลป์ไทย

งานแกะที่เราคุ้นตากันส่วนมากเป็นงานไม้ และโดยเฉพาะอย่างยิ่งองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมพวกหน้าบัน บานประตู หน้าต่าง ส่วนงานโลหะนั้นมักเป็นเครื่องประดับหรือของใช้ที่มีการทำลวดลายประดับที่ ช่วยขับ ให้เกิดความแวววาว เช่น กำไล แหวน เครื่องถม หรือเครื่องคร่ำ และสำหรับงานแกะหินนั้นมักเรียกกัน ว่างานจำหลักหิน นอกนั้นอาจมีงานแกะสลักงาช้าง หรือวัสดุอื่น ๆ อีกบ้าง แต่จะไม่มากเท่าวัสดุทั้งสาม อย่างข้างต้น

Click To Play

Thai woodcarving – Thailand woodcarving provides information for wood carving and wood product including Thai woodcraf.
Thai carving – decoration of wood has been a foremost art, Thai woodcarving – Large carved furniture decor and statues which are carefully hand carved from a variety of wood.

Feast your eyes on the wonderful Thai wood carving contest
Everybody knows that woodcarving is easy; you start with a big enough plank or log, and you visualize inside it the shape you want. Then you just chip away all the extra wood. Easy as pie. The carver’s art lies in knowing how to remove only that unwanted wood, and not a sliver more, for once it’s gone you can’t glue it back. You can get somewhere the first time you try it, then you can spend the rest of your life acquiring mastery.
by John Kelsey

Wood carving

wikipedia

Wood carving is a form of working wood by means of a cutting tool held in the hand (this may be a power tool), resulting in a wooden figure or figurine (this may be abstract in nature) or in the sculptural ornamentation of a wooden object. The phrase may also refer to the finished product, from individual sculptures, to hand-worked mouldings composing part of a tracery.

Woodcarving is a traditional northern Thai art featured in numerous temples. This tradition has been passed on for generations so it can be preserved in different ways. Furniture carving is considered one way of preservation. Teak, rosewood and rattan are being crafted both in traditional and modern designs. Woodcarving products range from gracing screens, chairs, tables, beds, to carved elephants, figurines and tableware. You can easily find them in shops located in San Kamphaeng and Ban Tawai (apparently Thailand’s woodcarving capital).

source: www.konthaitours.com

ช่างแกะสลักไม้ โชว์ การแกะสลักไม้ ในงานถนนสายไม้ ครั้งที่ 9

ช่างแกะสลักไม้ โชว์ การแกะสลักไม้ ในงานถนนสายไม้ ครั้งที่ 9

Click To Play

มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน นี้ครอบคลุมเฉพาะ ไม้แกะสลัก ที่ทำหรือประดิษฐ์ขึ้นสำหรับใช้เป็น ของที่ระลึก หรือ ประดับตกแต่ง

ไม้แกะสลัก หมายถึง ผลิตภัณฑ์ที่ทำขึ้นจากการนำไม้ทั้งชิ้นหรือไม้หลายชิ้นต่อกันมาแกะสลักให้มีลวดลาย ตามที่กำหนด อาจลงสี เคลือบสี หรือเคลือบผิวด้วยก็ได้

 ๑. ขอบข่าย
๑.๑ มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชนนี้ครอบคลุมเฉพาะไม้แกะสลักที่ทำหรือประดิษฐ์ขึ้นสำหรับใช้เป็นของที่ระลึก หรือประดับตกแต่ง

๒. บทนิยาม
ความหมายของคำที่ใช้ในมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชนนี้ มีดังต่อไปนี้
๒.๑ ไม้แกะสลัก หมายถึง ผลิตภัณฑ์ที่ทำขึ้นจากการนำไม้ทั้งชิ้นหรือไม้หลายชิ้นต่อกันมาแกะสลักให้มีลวดลาย ตามที่กำหนด อาจลงสี เคลือบสี หรือเคลือบผิวด้วยก็ได้

๓. คุณลักษณะที่ต้องการ
๓.๑ ลักษณะทั่วไป
๓.๑.๑ ต้องประณีต สวยงาม ไม่แตก หรือร้าว มีรูปแบบ รูปทรงที่เหมาะสมกับแต่ละผลิตภัณฑ์
๓.๑.๒ ต้องไม่มีรา และร่องรอยการเจาะกัดกินของแมลงปรากฏให้เห็นตลอดชิ้นงาน (ยกเว้นงานแกะสลัก ที่จงใจให้เห็นร่องรอยตามธรรมชาติ)
๓.๒ การประกอบ รอยต่อต้องประณีต เรียบร้อย ติดแน่น คงทน ไม่มีรอยแตก รอยร้าว หรือรอยตำหนิ
๓.๓ ลวดลาย ต้องประณีต แนบเนียน กลมกลืนตลอดชิ้นงาน
๓.๔ สี (ถ้ามี) ต้องเรียบ สม่ำเสมอ ไม่เป็นเม็ด และเมื่อลูบผลิตภัณฑ์แล้วสีต้องไม่ติดมือ
๓.๕ การเคลือบผิว (ถ้ามี) ต้องเรียบ สม่ำเสมอ ไม่เป็นเม็ด เป็นคราบ หรือหนาเกินไปจนทำให้ชิ้นงานขาดความสวยงาม เมื่อตรวจสอบโดยวิธีให้คะแนนตามข้อ ๗.๑ แล้ว ต้องได้คะแนนเฉลี่ยของแต่ละลักษณะจากผู้ตรวจสอบทุกคนไม่น้อยกว่า ๓ คะแนน และไม่มีลักษณะใดได้ ๑ คะแนน จากผู้ตรวจสอบคนใดคนหนึ่ง

๔. การบรรจุ
๔.๑ หากมีการบรรจุ ให้บรรจุไม้แกะสลักในภาชนะบรรจุที่สะอาด แห้ง เรียบร้อย และสามารถป้องกันความเสียหาย ที่อาจเกิดขึ้นกับไม้แกะสลักได้

๕. เครื่องหมายและฉลาก
๕.๑ ที่ฉลากหรือภาชนะบรรจุไม้แกะสลักทุกหน่วย อย่างน้อยต้องมีเลข อักษร หรือเครื่องหมาย แจ้งรายละเอียด ต่อไปนี้ให้เห็นได้ง่าย ชัดเจน
(๑) ชื่อเรียกผลิตภัณฑ์ เช่น ช้างไม้แกะสลัก ภาพทับหลังแกะสลัก
(๒) ชนิดของไม้ที่ใช้ทำ
(๓) ขนาดหรือมิติ
(๔) เดือน ปีที่ทำ
(๕) ข้อแนะนำในการใช้และการดูแลรักษา
(๖) ชื่อผู้ทำ หรือสถานที่ทำ พร้อมสถานที่ตั้ง หรือเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียน ในกรณีที่ใช้ภาษาต่างประเทศ ต้องมีความหมายตรงกับภาษาไทยที่กำหนดไว้ข้างต้น

๖. การชักตัวอย่างและเกณฑ์ตัดสิน
๖.๑ รุ่น ในที่นี้ หมายถึง ไม้แกะสลักที่ทำหรือส่งมอบหรือซื้อขายในระยะเวลาเดียวกัน
๖.๒ การชักตัวอย่างและการยอมรับ ให้เป็นไปตามแผนการชักตัวอย่างที่กำหนดต่อไปนี้
๖.๒.๑ การชักตัวอย่างและการยอมรับ สำหรับการทดสอบการบรรจุและเครื่องหมายและฉลาก ให้ชักตัวอย่าง โดยวิธีสุ่มจากรุ่นเดียวกัน จำนวน ๓ ตัวอย่าง เมื่อตรวจสอบแล้วทุกตัวอย่างต้องเป็นไปตามข้อ ๔. และ ข้อ ๕. จึงจะถือว่าไม้แกะสลักรุ่นนั้นเป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนด
๖.๒.๒ การชักตัวอย่างและการยอมรับ สำหรับการทดสอบลักษณะทั่วไป การประกอบ ลวดลาย สี และการ เคลือบผิว ให้ใช้ตัวอย่างที่ผ่านการทดสอบตามข้อ ๖.๒.๑ แล้ว จำนวน ๓ ตัวอย่าง เมื่อตรวจสอบ แล้วตัวอย่างต้องเป็นไปตามข้อ ๓.๑ ถึงข้อ ๓.๕ จึงจะถือว่าไม้แกะสลักรุ่นนั้นเป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนด
๖.๓ เกณฑ์ตัดสิน ตัวอย่างไม้แกะสลักต้องเป็นไปตามข้อ ๖.๒.๑ และข้อ ๖.๒.๒ ทุกข้อ จึงจะถือว่าไม้แกะสลักรุ่นนั้นเป็นไปตาม มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชนนี้

๗. การทดสอบ
๗.๑ การทดสอบลักษณะทั่วไป การประกอบ ลวดลาย สี และการเคลือบผิว
๗.๑.๑ ให้แต่งตั้งคณะผู้ตรวจสอบ ประกอบด้วยผู้ที่มีความชำนาญในการตรวจสอบไม้แกะสลักอย่างน้อย ๕ คน แต่ละคนจะแยกกันตรวจและให้คะแนนโดยอิสระ
๗.๑.๒ หลักเกณฑ์การให้คะแนน ให้เป็นไปตามตารางที่ ๑
ตารางที่ ๑ หลักเกณฑ์การให้คะแนน

๗.๒ การทดสอบการบรรจุและเครื่องหมายและฉลาก ให้ตรวจพินิจ

เวทีสาธิตการแกะสลักไม้

การแข่งขันการแกะสลักไม้

ในงานถนนสายไม้ ครั้งที่ 10 ซึ่งจัดขึ้นในวงันที่ 26-27 เมษายน 2551
โดยรายละเอียดหลักเกณฑ์ในการตัดสินของการแกะสลักไม้
รายละเอียดของการแกะสลักไม้ประเภทลายไทย (ลายก้านต่อสิงห์ขบกนกสามตัว)

• ไม้ที่ใช้แกะสลักจะต้องเป็นไม้แผ่นเดียว มีขนาดความเหมาะสม กับการสร้างผลงานโดยใช้วิธีการแกะแบบการขุดพื้น ไม่ใช้วิธีการโกรกฉลุลายต่อซ้อนไม้แล้วแกะ
• การขุดพื้นลาย การยกระดับความสูงต่ำ ของตัวลายจังหวะเส้น ช่องไฟ คัดโคมลายในระดับที่ถูกต้องของแบบอย่างลายไทย
• ลักษณะวิธีการปาดลายไทย การแกะขมวดสิ่ว จังหวะของการบากลายไทยที่ถูกต้องสวยงาม การแกะหน้าสิงห์ขบลายก้านต่อ การซ้อนของกาบและการแกะกนกสามตัว
• ผลสัมฤทธิ์ คุณภาพของผลงาน ความถูกต้องความประณีตของฝีมือ ความเรียบร้อยสวยงามถุกต้องตามแบบอย่างลักษณะของการแกะสลักไทย

  รายละเอียดของการแกะสลักไม้ประเภทลายสากล

• ไม้ที่ใช้แกะสลักจะต้องเป็นไม้แผ่นเดียว มีขนาดความหนาเหมาะสม กับการสร้างผลงาน โดยใช้วิธีการแกะแบบขุดพื้นลาย ไม่ใช่วิธีการโกรกฉลุลายซ้อนไม้
• การขุดพื้นลาย แกะยกระดับความสูงต่ำในองค์ประกอบตัวลาย ลักษณะการขมวดลายแบบสากล ช่อของดอกและใบ
• ลักษณะวิธีการปาดลายแบบสากล ความอ่อนซ้อยพลิ้วสะบัดใบ ความคมชัดสะบัดใบ ความเด็ดขาดของการใช้สิ่ว การแกะเส้นในตัวลาย
• ผลสัมฤทธิ์ของงาน คุณภาพ ความประณีตของฝีมือความสวยงาม ความเรียบร้อยของผลงานแกะได้ถูกต้องตามหลักของการแกะสลักลายแบบสากล

ช่างแกะสลักไม้

ช่างแกะสลักไม้

ช่างแกะสลักไม้

ช่างแกะสลักไม้ ในเวทีีสาธิต การแกะสลักไม้

Click here to view the embedded video.

งานช่างแกะสลัก

สถาบันศิลปกร กรมศิลปากร
ส่วนช่างสิบหมู่

งานช่างแกะสลัก เป็นงานช่างไทยที่มีมาแต่โบราณ งานศิลปกรรมที่เกี่ยวกับการแกะสลักไม้มักรวมเรียกว่า เครื่องไม้จำหลัก นับว่าเป็นงานศิลป์ไทยที่อยู่เคียงคู่กับชาติไทยมาช้านาน ตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ แต่ไม้เป็นวัตถุที่เสื่อมสลายดังนั้นศิลปะที่ทำด้วยไม้ดังกล่าวจึงไม่เหลือ ให้เป็นหลักฐานในปัจจุบัน

สมัยสุโขทัย
สมัยสุโขทัย ราวพุทธศตวรรษที่ 19 – 20 งานศิลปกรรมแกะสลักปรากฏให้เห็นในลักษณะงานต่าง ๆ เช่น ใช้เป็นส่วนประกอบโบสถ์ วิหาร อาคาร สถาปัตยกรรมซึ่งมีการแกะสลัก ประดับอาคารอย่างวิจิตรงดงาม แต่ด้วยกาลเวลาล่วงเลย จึงเสื่อมสภาพ ผุพัง 1 สูญหายไป แต่ที่มีเหลือให้พอศึกษาได้ก็เห็นจะได้แก่บานประตูพระปรางค์ วัดพระศรีมหาธาตุ เมืองเชลียง อำเภอ สวรรคโลก ซึ่งขณะนี้อยู่ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จังหวัดพิษณุโล

สมัยอยุธยา
สมัยอยุธยา ราวพุทธศตวรรษที่ 20 – 30 งานศิลปกรรมแกะสลักหรือที่เรียกว่า เครื่องไม้จำหลักนี้เจริญรุ่งเรืองที่สุดแขนงหนึ่ง งานศิลปกรรมแกะสลักในสมัยอยุธยานี้ยังคงเหลือตกทอดมาในปัจจุบันอยู่บ้าง เช่น บานประตูโบสถ์ วิหารจำหลักสังเค็ค ธรรมาสน์ ตู้ใส่หนังสือพระไตรปิฏก งานแกะสลักในสมัยอยุธยาไม่ได้ทำเฉพาะประเภทประดับตกแต่งเท่านั้น ยังคิดทำพระพุทธรูปไม้อีกด้วย ซึ่งงานแกะสลักไม้ให้เป็นพระพุทธรูปนั้น เรียกว่าเป็นปฏิมากรรมลอยตัว ซึ่งนับว่างดงามมากชิ้นหนึ่ง ในสมัยอยุธยา คือ ครุฑโขน หรือหัวเรือพระที่นั่ง ปัจจุบันตั้งแสดงอยู่ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เจ้าสามพระยา 2
1. ศิลปากร กรม, ศิลปวัฒนธรรม เล่น 5, (กรุงเทพ : พิฆเณศ, 2525) , หน้า 130
2. เรื่องเดียวกัน หน้า 130

สมัยรัตนโกสินทร์
สมัยรัตนโกสินทร์ ศิลปะสมัยนี้สร้างสรรค์ขึ้นจากช่างกรุงศรีอยุธยา จึงนับได้ว่าเป็นศิลปะไม้แกะสลักที่สืบทอดศิลปะสมัยอยุธยาโดยตรง ฝีมือแกะสลักก็เป็นแบบสมัยอยุธยา ไม่ว่าจะเป็นหนเาบันไม้แกะสลักรูปเทพนม คันทวย ช่อฟ้า ใบระกา ซึ่งงดงามตามแบบศิลปกรรมไทยในสมัยอยุธยาทั้งสิ้น จะดูผลงานได้จากพระมหาประสาทราชวังที่สร้างในสมัยรัชกาลที่ 1 วัดพระศรีรัตนศาสดาราม วัดพระเชตุพนฯ. และยังมีพระเครื่องพระราชยานที่สร้างในสมัยรัตนโกสินทร์อีกเป็นจำนวนมาก ได้แก่ เรือพระราชพิธี และพระราชยานที่อยู่ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ นับว่าเป็นศิลปะงานไม้แกะสลักที่เฟื่องฟูรุ่งเรืองมากในยุครัตนโกสินทร์ตอนต้น จากการเปรียบเทียบของผู้เขียนที่ได้ศึกษาลักษณะการแกะสลักลวดลายในสมัยอยุธยานั้น

จะเห็นได้ว่า ลวดลายแกะสลักไม้ศิลปะสมัยอยุธยานั้น จะละเอียดและอ่อนช้อยในการแกะสลักตัวกระหนก และกระจังปฏิญาณ ลักษณะการแกะสลักและปาดตัวลาย จะเป็นการปาดแกะแรตัวลาย เป็นการแกะแบบปาดแบบช้อนลายและการแกะปาดแบบลบหลังลายร่วมกัน เส้นแรตัวลายจะมีลักษณะโอบอุ้มกอดกันเป็นชั้น เช่นกระจังปฏิญาณที่หรากฏบนสังเค็คที่ศาลาการเปรียญหลังเก่าที่วัดเชิงท่า จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และบ่านประตูไม้แกะสลักที่วัดหน้าพระเมรุและวัดพนัยเชิง ซึ่งลักษณะลวดลายการแกะสลักคล้ายกับแกะสลักเป็นลายก้านขดการปากตัวลายจะปาดแบบช้อนลาย และลบหลังลายร่วมกัน ดูเหมือนว่าใบจะก้านเหมือนเถาวัลย์พันเกี่ยวกัน แต่ถ้าเปรียบเทียบลักษณะการแกะสลักบานประตูสมัยสุโขทัย ทวารบาลของวัดพระศรีมหาธาตุเมืองเชลียง อำเภอสวรรคโลก ที่อยู่ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จังหวัดพิษณุโลก กับทวารบาล วัดพระศรีสรรเพชญ ศิลปะสมัยอยุธยา จะเห็นได้ว่า ศิลปะสมัยสุโขทัยจะอ่อนช้อยในเรื่องของเส้น รูปทรง ลีลา และสัดส่วนที่งดงาม ส่วนศิลปะสมัยอยุธยานั้นจะเน้นทางด้านเครื่องทรง แต่ลักษณะรูปทรงสัดส่วนและลีลาท่าทางดูจะเข็งกว่า ทวารบาลของสมัยสุโขทัยดูจะอ่อนช้อยนุ่มนวลกว่ามาก ถ้าจะเปีรยบเทียบลวดลายศิลปะสมัยอยุธยาตอนปลาย กันศิลปะสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น จะเห็นได้ว่ามีลักษณะทางด้านฝีมือจะใกล้เคียงกัน ไม่ว่าจะเป็นการปาด การแกะแรตัวลาย

ช่างแกะสลัก ก็คือ ช่างที่มีความรู้ ความสามารหถในการออกแบบลวดลายและสามารถถ่ายทอดรูปแบบทีหลังและลวดลายนั้นด้วยการใช้เครื่องมือและชองมีคมแกะสลักลงบนเนื้อวัสดุ เช่นไม้ หิน โลหะ เขาสัตว์ และบนวัสดุของอ่อน เช่น ผลไม้ หรือหัวของพืช ทำให้เกิดลวดลายและภาพมีแสงเงา และระยะเกิดความสูงต่ำภายในภาพ ซึ่งสามารถสัมผัสได้ด้วยมือและสายตา เป็นภาพสามมิติ อีกทั้งช่างจะต้องมีความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องตัวลายและภาพจึงจะสามารถทำการแกะสลักไม้เพราะการแกะสลักนั้นคือกระบวนการที่ช่างต้องใช้เครื่องมือทำการ ขุด ตัด ทอน แล้วแกะเอาเนื้อวัสดุนั้นออก ซึ่งช่างจะต้องใช้ความประณีต อีกทั้งต้องมีความรู้ลักษณะของเนื้อวัสดุ เช่น ทางของเนื้อไม้ อีกทั้งยังต้องรู้เทคนิคและวิธีการใช้เครื่องมือ เพื่อเวลาแกะสลักไม้จะได้ไม้บิ่นและหลุด และช่างควรรู้วิธีการประดิษฐ์เครื่องมือคือ สิ่วและลับให้คมอยู่เสมอ เพื่อเวลาแกะสลักจะทำให้งานที่ออกมานั้นมีความสวยงาม เพราะคมสิ่วประกอบกับความสามารถในฝีมือช่าง
ในสมัยโบราณ วัดบางวัดเป็นแหล่งผลิตช่างแกะสลักที่ได้ทิ้งผลงานไว้ให้กล่าวถึงฝีมือช่างที่มีช่างที่ได้ฝึกฝนมาจากวัดนั้น ๆ ซึ่งจะดูได้จากการแกะสลักลวดลาย หน้าบันต่าง ๆ ในวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ล้วนเป็นผลงานต้นสมัยรัตนโกสนิทร์ ซึ่งได้รับการบูรณะให้คงสภาพเดิมจนตราบเท่าทุกวันนี้
ลักษณะงานช่างแกะสลัก เป็นงานศิลปกรรมอย่างหนึ่ง ซึ่งเรียกว่า งานช่างแกะสลัก เป็นงานช่างฝีมือซึ่งต้องใช้ความชำนาญเฉพาะตัว จะต้องใช้ความประณีต โดยช่างจะต้องถ่ายทอดรูปแบบและลวดลายลงบนวัสดุ ด้วยการใช้สิ่วที่ทำจากโลหะ เหล็กกล้าที่แข็งและเหนียวทำให้เกิดความคมด้วยการตี การเจียรแล้วตกแต่งให้เป็นสิ่วหน้าตรง หน้าโค้ง ขนาดต่าง ๆ และฆ้อนไม้เป็นเครื่องมือในการแกะสลัก สามารถสื่อความรู้สึกได้ด้วยการสัมผัสด้วยมือและด้วยสานตา ซึ่งต้องอาศัยการใช้เครื่องมือให้เป็น ซึ่งการแกะสลักให้ได้ดีนั้นจะต้องรู้จักการใช้สิ่วและฆ้อน ลักษณะงานช่างแกะสลักแต่ละชิ้นนั้น เช่น การแกะสลักพระพุทธรูปก็เห็นว่าเป็นลักษณะของแกะสลักแบบปฏิมากรรมลอยตัว